Showing posts with label Meikhulo Zogam. Show all posts
Showing posts with label Meikhulo Zogam. Show all posts

Thursday, June 21, 2012

Meikhulo Zogam

Meikhulo Zogam i cih ciangin  i lungsim sungah Mei-khu-pai-suak cih Zo paunak bang hong dawnk khawm kha pahpah zawzen hi.Zopau ah meikhu-paisuak i cih ciangin nek leh dawn hamsa, kialtung in annhuan nangi mei kicih pongin, ahuan ding omlo , amei bek mah khukhu a paisuak cihna hi. Tu tunga i thului Meikhulo Zogam cih leuleu pen Mei-khu-pai-suak tawh kizom hinapi akhiatna bel kilehbulh ahihi. Meikhu-paisuak Zogam pen Meikhulo Zogam bek tawh kikhawsuah kik zo ding hi cih thu i lui nuam hi.

1990-91 kum a Persian Gulf War kici Kuwait gam Iraq in abuluh lai in, Kuwait te'n lelgawpuh a Kuwait kumpi leh mipite gam tuamtuam ah galtai  uh hi. Ahihhangin  gamdang minamdang  galtaite tawh ki banglo in , Kuwait kumpi in Five Star Hotel te bupsap in tuapan  vaihawm uh hi. Agam uh akhahsuah uh hangin kumpi in  kumpi nasemte khasum apiakngei zah mah piazo in, a mipite uh zong akisam bangbang in nek le dawn, silh leh te'n, ommun leh giahphual ding  vaihawm sakzo hi.

Kuwait  sang masa zaw gam khat enleng  Israel gam kien thei hi, i theihsa tek mah bangin lunglut huai mahmah hi. Israel gam pen tuma kum 2000 lai a nusiatsa uh hi in, abeisa kum 100 khong pan gam khat phut kik dinga Judah te'n zuankik zo pan uh hi. Tuabangin agam uh aphuhkik uh ciangin, leitungbup Judah kipawlnate khawmpi World Zionist Congress pan vaihawm uh a, tua khawmpi thukhensat bangbangin panla uh hi. Leitungbup a kizel Judah teng sum kikhon in, Israel ah leitang leikik uh a, khuasat kik sak uh hi. tua khuate abitna ding akisam galvan leh akisamdang tuamtuamte vaihawm sak uh hi.

Atunga Kuwait leh Israel te sulnung i en ciangin, Kuwait te'n namgim khuk hau mahmah uh a, tua pan asum ngahte uh leitung company liante ah vulhkik uh a, tua summette tawh a gam uh akhahsuah pak uh hangin,  ding zo veve uh hi. Tuamah bangin Israel te i et kik ciangin zong, a gamlui vuah  mitawmzaw leh hatlozaw in, mi namdangte khutnuai ah om uh hangin, leitungbup ah na khawsuak mahmah uh ahihmanin, Israel gam thak pen pilna, sum tha leh gal tha tawh phutkik zo uh ahihi.

Hibang tangthute i et ciangin ei Zomi leh Zogam in e leh maban zingvai koici khawh ding i hiam? cih dotna lianpi khat hong suakkhia hi.

Kawlgilo leh Vaisia khutnuai a om ta dih phot ahi, i Zogampi in Korea, Singapore, Iceland leh Israel khong hong batzawh nang pen, tuletu enleng bel Mual-mang-et bang ta dih phot  hi. Tuamah bangin tu tadih tuipi-gal-kai Zomite dinmun en leuleu leng lah, i tu'nna gamciat a niampente dinmun ah om kitam zaw in, nisim nektawm ding tawh buai kitam zaw phot hi.

Hibang a Zomi te dinmun i et ciangin lemlawh pah ding bangmah omlo tawh kibang hi.Ahihhangin hih dinmun tawh khawlpah ding i hiam ? cih ciangin, khawldeklo ee, maban mah phu a mitungah i leng zawh nang hanciam ding hihang cih ngaihsunna kinei ciat hi.

Hihmun ah maban koici phuut ding i hiam? cih thu ah lampi zuih ding tampi hong om hi.

Pawl khatte in;
  • America President zong suak thei hihang ci hi. America President suak om leng Zogam puahzo ding ci uh hi leh kilawm hi. Hihmun ah theih ding ah Obama president asuah hangin Kennya gam khangto pah  zuahzuah cih tuni tan kiza nailo hi.
  • Pilna siamna nakpi a sin ding hi ci hi. Hih tawh kisai enleng US, Russia, Japan leh gam khangtote pan Ph.D, M.Sc zosa atul athen a sim mipil tampite, Kawlgalkap nuai ah lukun kheukheu in nasem uh a, thuman thudik zong gen ngamlo in om uh hi.Khenkhat lah gamdangah taimang in a sih ahinlam uh zong kithei nawnlo hi.
  • Sum mah nakpi in zong in hauphot leng cih zong tampite ngaihsutna ahihi. Ei Zomi tampite gen sumbawlna i cih pen, Burma lamte bang enleng Black Market/Smuggling kici danpua  sumbawlna pian vive leh, India lam bang hi leh kumpi khem a sumbawlna ( Loan, Grant, Contract) cihpeuh ciang hilel hi. Tuipi gallamte en leuleu leng, tax piakloh theihtheih nang sum selbawl leh ni khat nai 16 bang nasep khong hi tadih phot hi.
Atunga tu le tu i nasepte banah bang sem ding i hiam cih i etkhiat ciangin, mite banga industry, factory, store leh mall lianpipi, kumpi nasep lianpipite i bawlzo ingahzo diam? cih dotna hong om ahihi. Hih tawh kisai in enleng tuabang sumbawlna leh panmun liante pen asemzo leh atungzo zong ki om mah ding hi. Ahizongin tuate pen mikim  a ding hilo a, mi khenkhat a ding bek  ahihi.

Ahihleh Zomi te'n bang lampi tawn a bang zingvai sai ding i hiam?  cih ciangin Zomi mimal khempeuh  iZomi  suakin,  Meikhulo Zogam phutkhia ding hihang ci in iki hanthawn nuam hi. iZomi cih ciangin ICT leh Digital World ah Zomi te kituiphum ding cihna hi in, Meikhulo Zogam ( Smokeless Zogam) cih ciangin, Meikhulo Nuntakzongna ( Smokeless Industry) phut khia ziahziah ni cihna hi.Meikhulo Nuntakzongna/ Smokeless Industry cih ciangin San Francisco Silicon Valley leh Bangalore Silicon Valley cih bang deepdaapte bawlkhia pah ni cihna hilo hi.

Ahita zongin Zomi leh Zogam tawh kituak mun leh mualte bel , hunthak leitungah sim zawhloh phialin om ta hi. Zomi bup naungek pan pitek putek dongin i sem phial zongin, mi awn 2 val  khong bek pha pan i hih manin, i veka i lut phial zongin kitagai ding ahihi.

Maban ah zomto zel ni.

Follow Blog on Facebook

Wal-Mart.com USA, LLC