Zogam sung Halkha khua ah meigu leh mei golhguk kiphal nawnlo in, meigute leh mipi sang hampha zaw VIP tuan teng, meikhau ki phelsak ziahziah ta ci in, Khonumthung News in November 25, 2012 ni in gelh hi.
" Khonumthung News te gelh pen zuau ahih kei leh bel, Zogam bup a mei zuaksim leh gusim teng, mipi te'n thuhilh hun mahmah ta hi." ci in, Tedim khawmi daipam nupi khat in hagawi kawm in gen hi.
Thu kician akikanna panin, Zogam sungah 1988 a kipan meiset lamte in galkap te tawh nekhawmin, sum piazo hunsia mihau ( Kyitpyat Tathay) te inn ah mei line 2-3 thuahsak uh a, tua line behlap man ci in sum tampi golhguk ne uh kici hi. Tua banah mipi siah leh piakhiatna tawh i vak sa ahi galkap, palik, biakinn leh Kawl Buddhist biakinnte pen VIP line kicitawm pongin mei kituam piak uh a, mipite bel hai leh lau ngawn uh ci in, simmawh deidan in om ahihi.
Thein Sein in democracy mipi hun hita ci ahihmanin, mipi liangko tung tuanga hamphatna deihtuam leh deeksidawn nuam kuamah om nawn kei leh cih pen mipite deihna ahihi.
Thein Sein in democracy mipi hun acih pen a sinna leh a ciapna in, Zogambup mipi te'n mi khempeuh ahampha tuam omlo a, mei ngah kim nangin lungphona lianpi khat bang kinei leh hoih in teh, a cici bang om ta cih thu kiza hi.
Tulai in Zogam khuapi leh khawta te ah hydro power tawh mei kipia hi. Ahihhangin meivak khop bek hi in, khangtohna tu'n zah dong dingin, set leh setzone bawlkhop ding meitha koi mah ah omlo ahihi.
Falam gam Var lei pan tai 3 na ah kikhaktan hi leh Mega Watt 600 piang thei ding ci in, expert te'n gen uh a ahihhangin tuamun ah bawl nuamlo in, Kawlzang naihlam pan khaktan in bawl se uh hi. Tua pan mei piang teng, Pakkohku lam ah kaihtalsuk sawm uh cih kiza hi.
Tulaitak Kawl-uk nuai a Zogam sungah Electric mei a kigawm in Mega Watt 5 zong piang zolo ahihi. Chin State pumpi meivak nang leh setzone khong a zat theih dingin, atawm pen Mega Watt 100 ( Kilo Watt 100,000) kisam ding ahihi.Tedim Zalui 400 KW, Falam 900 KW, Hakha 200 KW bek pha ahihi. Akigawmin Kilo Watt 1500 (1.5 Mega Watts) khong bek pha ahihi. Akhuakhua a khawmite bawltawm teng deihbawl takin simsak leng, MW 5 pha mialmial bek ding cihna hi.
Gunkhawm saksiah Zogam ah Electric mei Mega Watt aza sim bang hong kivaihawm sak/i vaihawm zawh masiah, kuakua in bangteng a gen uh zongin, lokhawh leh ganvulh lo ngal bang mah kisem theilo ding cihna ahihi.Thein Sein-Suu Kyi Democracy nuai ah i maban kua lo cihna hi.
Independence hi leng bel, gamdang company lian khat sam in, Zogam guun leh lui teng kantalaih pia leng, mei set hong bawl le uh bel alampi om kha ding ahihi.
Gamdang company te'n mei abawl uh ciangin atangpi in 10-15% bang meitha kitangkha dinga, kum 30 khit khong ciangin bel avek a hong ap kik ding uh ahihi.
Tu ta dih in Kawlmang in gamdangte hong semsak leh bel, leitang man teng pen kawlbu tengah piasuk ding uh a, kum 30 aci'n zong ciangin, amei tha pen , ei gam a piang pipi i lehlei kik hong kul ding ahihi. Federal State hileng bel percent them khong ki tangkha thei ding cih bek ahihi.
Kayah State a Lawpihtah meitha teng Kayah te'n azat khakloh uh a, Kawl khawpi teng kipiak en leng, i maban ki tuat khol thei hi.
Bang teng hi leh, tu a a om sun liliai teng bek deidan tuam omlo in, mipi te'n kikim a i ta'n khak nangin, panla thei leng cih pen, 2008 Pingpei Constitution nuai ah, mipite thuneihna om sun ahihi.
No comments:
Post a Comment