Pu Lun,
Tulai thupiang tawh kisai dotna hoih mahmahte hong luikhia na hihmanin, mitkeuh tuam mahmah hi. Dotna ( Question) bawl cih pen Kawluk sungah kitam zatlo in, dotna neite zong kigalbawl phialmawk cih ding ahihi.
Gentehna in i neulai a kipan school te ah text book pualam a thute kidong leh siate heh pian mawk uh hi. Tua mah bangin Kumpi kici himhim te zong , tuni tan mah dotna hua vilvel te uh ahihi. Gam dinmun, sum bawlna dinmun, pilna le cidamna na a kipan, amun amual a piang thu taktakte ( Ground Reality) adong om leh man zawsop uh hi.
Anuihzak huai zawzen khat bel nung deuh a, Neipitaw Khawpi a kibawl Democracy Day ah US te mai etna in VOA reporter khat zong sam nong uh hi.
VOA reporter in Mut Pu- MP tuamtuam le mi tuamtuam a interview khit ciang in, apualam a pusuah leh USDP Information Minister Kyaw San ( Tomkobok) tawh kituak lian uh hi. Kyaw San pen Macedes Benz khat tawh hong pai luanluan in, VOA reporter nu amuh ciangin " Kau nei kisungsia" cih bang pian khat in sawt hopih ngamlo in a motor sung ah lutkik sawm niloh hi.
VOA reporternu in dong teitei ahihmanin , them khong dawng mualmual pong in, tua khit ciang motor sungah alut kawm in " VOA, BBC le RFA te'n zong balance tak a thu nonggelh ding uh ahihi" ci in lutphei hi. VOA reporter in zong " Balance tak a gelh sawm a USDP Regime in contact phone number nong piakte uh hong kiset ciang a lah, kua mah in len ngeilo na hih ciang vua" acih leh azalo kineih in paisan ahihi.
Cihnopna Neipitaw a Pingpei Paliament ah dawnkholh theih ding in, ni 2 ni 3 bang dotna abawlsak kholhte uh cih loh, Myanmar Army Regime in dotna kihta mahmah lai cih ding ahihi.
Dotna thu bang tam genkha zawzen hang in, i topic ah lut kik leng,
1.Den ciang in,ka gam ka lei,ka mi nam it ing ih ci kik ngam tam?
Gam le lei minam cih khong bel mikim in a iit tek ahihmanin, semin sem ta keileng a iit tekmah kihihi. Ahizongin siatni phatni in galdon leng bel, i iitna in gah nei zaw deuh ding ahihi.
2.Ei mi gal kap te zong kuan a hih leh,mi pi bang ci ma pan ding ?
Tua thu ah bel mipi te zong tuhun ciang khawmu vive kihi ta ahihmanin, ahun le amun zui in ma hong la dingin muanngamna nei i hihi.
3.A bul pi ZRA tawh mi pi pan khop kul lo ding a hiam?
ZRA, CNA le KNA tepawl pen practical in enleng, i Zogam hong cing i mimuante uh ahihi. Zogam Home Guard cih theih uh ahihi. Col. Khen Za Mung in Zomi te'n Kawlte i sim ding a leh Karen gam pan sim leng hoih pen hi, ci in gen ngei kici hi. Col. pa gen taktak hiam, hilo hiam cih bel ki confirm thei tuanlo hi. Dr. Vum Son in ci, kicite pawl bang zong hi thei hi.
Gen taktak hiam, gen taktak lo hiam? cih sangin, a ground reality en le hang innkem ZRA, CNA le KNA ten Zogam mahmah pan hong kap zuahzuah takpi uh hi leh, i minam dinmun in pia nailo hi leh kilawm ahihmanin, Zomi ki LALTHANG kha thei a upna om ahihi.
Ahoih penpen bel ZIA te nasep banga a dodo sate tawh kithuah a, panlak hoih penpen tadih phot hi. Kachin gam, Shangam le Karengam khong pan kipan in, ZIA te Pyinmanar kiim khong ah kisuktuah zawh nang hong hanciam uh henla'n, tua khit ciang Zogam lam zuan in Irrawaddy gun nitumnalam hiam ah, kikhungsuk kik in tua zawh siah kuamah lutsak keileng, i gam lian in mipi zong liangvailo zawdeuh ding ahihi. Irrawaddy tantan lian lua "deihkhang" i cih le lah Maha Myaing, Pontaung- Pong Nya le Phaungpyin le Shwebo valley kikal a Hmankin Taung tan khong ah kikhungsuk a " hih ciang ko gam hi, kuama'n hong kan kei un" cih ding himai ahihi.
4.Ei thau tawi ngam lo ten,a tawi ngam te,an phel(sunsiah) guan lo ding maw?
Ei thau tawilo le tawingamlo te'n bel annphel cih bek thamlo a, zingann nitakann le silh le te'n, galvan a kipan i guat sam ding kilawm ahihi. Zomi a do ngam hong om taktak leh bel, kei hong zasak un, aci bel tam simsim cih kiza hi, Zomi te'n ZIA a ngaklah lah lua uh na hi bilbel hi. Topa Thupha !
5. Ki pawl na tam mah mah, ki pawl na a lian zaw nuam ki tuh in,hih bang hun ah kua mah kam kek ngam om lo ding maw?
Kipawlna pen en pak leng atam tawh kibang napi, azat nang enleng tawm law lai zawsop ahihi. banghanghiam cih leh Zomi Student pawl le Zomi Human Rights pawl cih bang enleng, a nasep ding daan uh kibanglo hi. Tua mah banga Zomi numei kipawlna le Zomi biakna kipawlna zong alampi tot uh kibang lian theilo hi. Tua ahihmanin amau function tek tawh agamtang computer F Key te tawh kibang uh hizaw hi. Kawl kumpi sungah ana thuuklut mahmah pawl bang om leh phamawh tuanlo hi. Banghang hiam cih leh Kawl sungthu zong i theih mahmah kulden hi. Athupi penpen ah bel i sepna khempeuh in, Suahtakna lampi a manawh ding thupi bek ahihi.
6.Gal ven zawh ciang khawng in,gal hang ki neih ding pawl ih hi kha diam?
Hih thu leuleu bel minam nasepna khempeuh le revolution khempeuh ah, agahlo taktak pen a sem nguatnguat te hi kholo ahihi.
Kawl te'n Independence angah ciang un Independence Award ( Lut-lat-yay Maw-kun-win) pahtawina bawl uh a, suahtakna a sem khempeuh in hong siau un, acih uh leh Japan le British te molhtum a pang BIA, BDA, PBF te hek hek ngei hon khat bang in zong siau uh a ngah laidep uh kici hi.
Britistte pai khiat zawh Independence akingah ciangin, ki ukna pen Freedom Fighter te'n run thei lo uh ahihmanin, British hunlai a Thakin te thong khiakhia le a hekhek Bureaucrat teng mah ki run sak kici hi.
Akilang penpen ah 1947 Constitutionpi ahihi. Panglong zawh ciangin Freedom Fighter te'n guideline gelh uh a, Law pen amau thei taktak lo uh ahihman in, Dr. Chan Tun khut ah ap uh hi. Dr. Chan Tun pen British hun lai a thukhenmang sem niloh khat mah ahihi. Political Vision neilopi a constitution hong gelh gawp le, tuni tan i maban a kisongsolawi ahihi.
I gegnop bulpi ah suahtakna alawhcing ciang a, mualsuah a hanla sa auau te pen, sisan le khawul suahte hikhin khollo cih nopna ahihi.
Tua ahihmanin nam nasem, mipi nasem cih khong pen, mite a ding a sem i kisak leh, i lungsim gim mahmah ding ahihi. Ka sia le pha theihna lungsim " CONCIENCE" tawh sem hi zaw ing, cih lungsim neilote a ding in khasiat theihna, phunna le gim kisakna lungsim tu'n thei ahihi.
Vangam le Leigam a ding thu 2 sep khat a sepkhawmna ahihmanin, missionary nasep sang hamsa zaw a ci bang tampi om hi.
No comments:
Post a Comment