Friday, October 7, 2011

Irrawaddy, Tin Aung Myint Oo puzukholhna le Zogam

Irrwaddy gun tungtang tawh kisai tulai gen le sak tam in, leilu leitaw thawn damhdamh cih i theih ciat ahihi. 

Neipi Taw ukpi Thein Sein in Keuhbek Parliament ah " Irrawaddy Dam pen kei hun (kum 5) sungin sep nailoh phot ding in ka khensat hi" ci in lai apiak a leh, aging hong ngaih zaw kan lai ahihi. A thu pen gam-uk pawl in khawl zual phot dinga a kikhensat hipan in, Parliament ah genkhawm in vote hong la le uh, bang ci ding cih khat om lai ahihi.

Khenkhat genna ah gamsung gampua pan nawkna khauh lua a, khempak nang mitphial lak uh hi, ci uh hi. Than Shwe- Maung Aye te'n Myanmar Army gitlohnate UN Security Council atu'n lai in , acih nang uh theilo a Irrawaddy guun le Rakhine Shwe Gas Khuukpi pen China golhguuk piapak in, China Veto lei uh ahihi. China in UNSC ah Veto tawh agup khit ciangin damdam in nung ngaihsut ding ( Nauk Hmah Cihloh Mae) acih sa uh hi, aci pawl zong om leuleu hi. 8888 makai taktak Moe Thee Zun in " Myanmar Army te'n lungsim kikhelna bangmah anei uh hilo a, Mi-kaai-ngawi teng alungsim uh kikhel hi zaw hi" ci in a blog ah gelh hi.

Khenkhat leuleu in Myanmar Army pen tutung ngaw ngaw in piangthak ta hi, kum 40 val sung a, i muh ngei loh thute i muta ve leh, ci in lawp tuak pah saisai zawzen uh ahihi. Kawl Jounalist minthang Luduh Sein Win bang in " Tutung a pen themveipi ( khanah gyi) hilo in khanah nge ( Themveino) hi, lungduai tak in them khong na ngakzek lai dih un" ci in Myanmar Army lungsim teng athei gai phial dan in article khat gelh a USDP Information Minister Pu Tomkobok ( Kyaw San) bangin a blog ah lasawn in suaksak keei zaw zen hi. Sein Win pen Khanahlay ci a Coco Island ah kum tampi , Thein Sein te Siapipa Ne Win in akhumcip ngei khat ahihi. Tua ahihmanin mi tampi in lamdang sa veve uh hi.
Sweden Journalist Bertil Litner ( MA newspaper te'n Bayti Lana acih uh ) in bel " Kumpi te piangthak taktak ta uh ahizongin, Mitphial lakpak uh ahizongin, a cichia mahmah khat bel China-Myanmar Kitanauna ( Myanmar-China Relation) pen tuhun a kipan kikhel ta hi. Tua bel cichia mahmah hi" ci in amuh daan gelh ahihi. Atunga i taklat kik muhdaante i etciangin kikhelna khat bel om takpi mah cih ding ahihi.

Tua kikhelnate lak ah Zomi te a dingin China-Myanmar Relation thak lungluthuai penpen kha thei ding ahihi. Banghang hiam cih le tangthu tuanthu teng enkik leng, Myanmar Ukpi gam tungah China in huzaap lianpi nei den ahihi.

China ah Mao Tse Tung hun lai in " Leitungbup mizawng ( communist) suaksak ding" cih policy nei ahihmanin, communist te i people's democracy pom peuhmah huh ziahziah uh hi. Kawlgam uk tangin Comunist Party of Burma-CPB thusapi in seh uh a, gamvan le akisam bangbang huh ziahziah uh hi.

CPB a UG makaipi Yebaw Htun bang in anung gelh kikna ah " Nuihzak huai phial mawk zah dongin huhna kingah ngei mah hi" ci in gelh hi.

KIA, SSA le mualgam te'n China ah direct ngetkhuan neilo in, CPB pan ki ngensawn thei bek hihtuak hi. CPB in Wagam, Kokang gam, Kachin gam khenkhat le Shan gam khenkhat lazo uh hi. CPB ah Zomi quata/khuaitan bang om ngei hihtuak hi. Kuamah in ava ngen omlo hih tuak hi.CPB lau in Kawlgalkap te bang kum tampi buai mahmah cih ding ahihi. Cihnopna ah tuni a Wa, Kachin, SSA le mualgam galkap hon khat pen China policy gah hanga galvan tampi tawh hong ding suak thei uh ahihi.

India lam leuleu bel people democracy asang nak uh leh huh in trainning zong pia uh a, tua pen Mizo MNF, Naga NSCN le Meitei PLA te'n aphawhlawh tuni tan ne uh hi.Unau Mizo te bangin China Contingent ci in thupi gen mahmah deep uh hi. Mao Tse Tung i policy metbawl a tuni a Zogam kiim le kiang a minam neu le gam nono te nangawn Zomite a ding lauhuai phial mawk ta uh ahihi. 1978 Mao Tse Tung sih khit ciangin Pu Deng ( Deng Xiao Ping) tepawl hun hong tu'n ciangin, a policy uh hong khel in sumbawlnalam hong hanciam zaw uh hi. Tua a kipan Peopel Democracy Movement huhna damdam khiam uh a, India, Burma le leitung gam tuamtuam tawh sumbawlkhawm uh hi.

Pu Deng policy azom tulai ate zong in, tua hang mah in Pyinmanar tawh kiguulluk a Irrawaddy Dam hong pan uh ahihi. 1967 kumin American in huh ding lamen in Ne Win in Yangon ah Chinese le Kawl mipi sutuah in buaina hong om a, Sente tampi in sihlawh hi.

China zong heh mahmah in Beijing Radio pan in " Myanmarian Army in adom zawhloh ding suanglianpi dom hi, asawtlo in ama khetung mah a kia in, hong kiko zaawkzaawk ding hi " ci in Beijing Radio pan tangko hi. Asawtlo in CPB le Mualgam galkapte hong hat in Kawlmang Ukpi gambup ( Zogam losiah) galmei kuang ahihi. Pu Dengte hong kah ciang galmei kiam pan ahihi.

Tutung in zong China te nak heh mahmah in " Myanmar Army pen khatvei peuh mah nakpi a thuhilh ding hi" ci in kam teh zawzen uh hihtuak hi.

Banghanghiam cih le:

1. Kokang teng khatvei buluh gawp uh a, tua pen leitungbup a om Chinese teng in Chinese Phualpi Kumpi mawhsak mahmah uh hi. Banghang hiam cih leh Kokang i cihte pen Kublai Khan hunlai a, Pagan khawpi sim khit cianga Kawlgam galvil dinga anusiat uh Sen galkapte suan le khakte hi uh hi. Han Chinese taktak te uh ahihi. Pagan Mang Narathiha Pateh pen taisim " Sentai Mang" kici in, tua a kipan Pagan Dynasty abei ahihi.

2. Myanmar Army te UN Security Council- UNSC tung in, a cihmawh mahmah laitak uh China in Veto power tawh hunkhia ngei ahihi. Tua hang a China in angah Irrawaddy pen Kawl ten pianuamlo kik themthum uh hi.

3.1967-8 kumin Myanmar Army holhthawhna tawh Sente tampi uisih aksih in singei hi, tua zong tudong heh lai mahmah uh hihtuak hi. Hibang thute om ahihmanin China le Myanmar kizopna thak pen lunglut huai mahmah ahihi.

Tulai tak Myanmar Army Vice President Tin Aung Myint Oo ( Shit Lone zong kici) pen, Puzu Kholh ding in China paisawm ci in kigen hi. Myanmar Army bang zahta in patau veve hiam cih kilang sak hi. Myanmar Army te gawtna in mualgam galkap teng peuh, hong leh thapiak zanzan tam maw? a ci pawl zong om thethup leuleu hi.

Myanmar Army tawh akipawl uh leh meetna om lualo bek thamlo in, nungdeuh in bang Mandalay ah mipi in Chinese teng buluh dektak in lauhuai man mahmah hihtuak hi. China mipi lam ah hong kihei le bel, US pen mipi lam a pangsa ahihmanin, hoihkik bilbel thei ahihi. EU zong in taisan thei nawnlo ding hi. Russia zong amah bek in gum tentan thei nawnlo ding hi. Tulai thu kipei daan tuamtuam i vilna pan muhkhiat pawl khat kikumna ahihi.

Abaih penpen bel Myanmar in 1947 lai bangin Panglong Khawmpi sam henla, Mualgam te deihna teng bucing sak hi le, a buaina teng uh paihbang lel ding ahihi. Galkap cih tak mah a thu tawh teng phalo uh in, a telpak theilo uh ahihi.

 Tua ahihmanin i unau Kawlgalkapte abil uh apuaklek nang uh leh  Sia Pau Khai gen bang a Positive Ngaihsutna aneih theih nangun thunget sak ciat ni.

No comments:

Follow Blog on Facebook

Wal-Mart.com USA, LLC