Tulai kikhelna ( Change) om kici khengkhang in, thu tuamtuam a kigen hangin tua kikhelna kicite, i et ciangin kheel ding taktak thubulpi 2 bek om ahihi. Ahihhangin tua thu 2 tawh kisai muhkhiat ding alim amel kician taktak bangmah om nailo hi.
1. Democracy deih Kawl leh Kawllo Democrat te deih thu tawh kisai.
2. Non Burman kici Kawl hilo minam leh gamte deih thu tawh kisai.
Atunga thu 2 tawh kisai kikhelna a om ciangin, kikhelna taktak om kici thei pan ding ahihi.
Hih thu 2 losiah thudang tuamtuam kigente pen, hi thu 2 azepna leh melhna Make-up leh kawl Tanakhar vive hilel hi. Gentehna in Irrawaddy Dam vai, Political Prisoner thongkiate vai leh Kawlgalkapte zakdah ding thu genlo phot ding, cih thute a kipan, tulai mi tampi in lamdangsa a, kamka zen a ette uh pen, azepna bekmah ahihi. Kuakua in kumpi sem ta leh lungsim takpi tawh ahizongin, leitung leh mipi khemna ding peuh in ahizong bawl zezeuh theih lel vive ahihi.
Banhang hiam cih leh Irrawaddy gun vai bang enleng, Irrawaddy Guunpi pen Kawlgalkap te'n pupa gamh luah a, aneih sa uh hi zenzen lo hi, mipi a hi zaw a, mipi donglo a zuaksim uh hi zawsop hi. Mipi so sawm in atutphah nangawn uh alawkgawp ding lau a, guta meidawi in van neipa kiangah avan guuk apiak kik tawh kibang lel hi. Khenkhat in lamdang sa in Malaysia a Sen business te'n Sen Kumthak cianga " Annpawng" ci a, khumthak tawlno a piak daan bang sa zawzen in, phat keei mawk uh ahihi. Annpawng acih uh zong, ataktak ah Zomite thaman teng kum tawntung hong deeksidawn khit uh cianga, them khong hong siaatkik/phihkik uh hi lel hi. Ngahloh sangin ci a ki nuam bawl, kilungdam bawl pong phot mah kul cih thu hi lel hi. Kawlmang nasep zualte zong tuabang pianmah vive ahihi.
Tuamah bang a Political Prisoner kikhah cih zong, a taktak ah amat nang uh ahang khat zong om kilkel lo pi, amat uh ahihmanin, akhah uh hangin thongkia te'n Kawlmang tungah alungdam koh luat vangvang nang uh, bangmah om tuanlo ahihi. Mualgam makai Pu Khun Htun Oo in bangbel" Kilungdam nawn kiuhkeuh kei, National Convention a thukhun kigelhte deihloh man a, NC kakahlo uh thangpai pong mawk uhhi, mawhna nei hile ung amun ah hong kaplum pah thei uh hi ci liang hi. Thongkia khenkhat bang 10 vei phial a kikhahna hita uh a kisekgawp ta uh hi.
Pu Min Ko Naing bangin kum 23 sungin kum 20 hong khumcip uh in, kum200 kum2000 hong khum uh zongin, launawn kilkel keng, ci hiau hi.
I gensa mah bangin kikhelna taktak nam 2 i cihte , bang thu hiam, cih genkhawm zek dih ni.
1. Democrats te deih thu tawh kisai
Democrat cih ciangin, kawlpau a Democracy Iin-aa Suh i cihcih te tawh kisai hi in, atangpi in Aung San Suu Kyi masuan in nei a, democracy ngah nang hanciam NLD,88 Generation a kipan, gamsunga kipawlna lian pan kipawlna nensi teng kihel ahihi. Gampua bang hi leh NCGUB ( Ciahta), FDB, USCB, BCUK, NLD (LA) tu'n NLD (Foreign) leh kipawlna nensi teng kihel hi. Adiakin Kawlte pawlcingna leh gamlum diakna kipawlnate ahihi.
Hih Democrats te deih in,
A. Kawlgam in mipi teel palaite vaihawm democracy taktak neih ding.
B. Ki-ukna adawldawl ah galkap khat zong kihel loh ding.
C. Kawl Galkapte ki tuulmawh kawikawi lo a, galkap siangtak a om ding.
D. Kawlgam pen Belpawlgam a bawl ding zong thukim uh a, akibawl kei leh zong dahtuan lua lo uh hi.
E. Kawlgam pen khawk 14 mah ahih kei leh, Kawl te'n khawk tam theithei ngah/tangh ding.
2. Non Burman gamte deih thu,
Hih Non Burman gamte cih ciangin Kawl ( Myanmar/Burma) hilo, 1962 kum a zawhthawh thu tawh, ukcip thuak Zomi, Kachin, Shan, Karen, Karenni (Kayah), Rakhine ( Arakan) leh Mon minam leh gamte kawk kha ahihi. Hih atunga gam 7 te sunga teng minam tuamtuam Wa, Palaung, Akha, Pa-O leh Kawl hausa khawk 7 nuai a kikoih Naga, Beih-Dawei, Karen, Mon cih bangte zong huam ahihi.
A. Amau gam tek ah Ki-tualvaihawm ciat ding.
B. Belpawlgam lawmpi bawl a kipawl ding.
C. Kawl te zong state gamke khat piak ding.
D. Belpawl Innpi dawl nih khen a, dawl tungungah palai kikim sawl ding. Dawlnuai milip tawh teel ding.
E. Belpawl Innpi dawl 2 te thuneihna kikim ding.
Cih teng hi diak hi.
Kawlgalkap in ki-ukna khempeuh, 1962 kuma kipan abuluh khit uh ciangin, Democrat leh Non Burman teng hong pangkhawm toto uh hi. Kilem a sep khawm ni a om mah bangin, kithukimlohna hang tawh buai hun zong om zel ahihi.
Kawlgalkap khuakbingte khutsung pan suahtak nangin, pangkhawm kul ahihmanin, Democracy leh Equality ngah nang ci in awkhat kisuah in hong pangkhawm toto uh hi. Democracy pen Non Burman te'n zong a deih ciat hi in, tua tawh kicinglo ahihman a, liangko kim a kibelpawl ding, Non Burman te'n nakgen uhcih thu hi lel hi. Tuabang mahin Democrat te'n zong Belpawl gam mah bawl khiat ding ci tek uh ahihi.
Non Burman le Kawlte deihna hong kigawm ciangin, mipi deihna hong suak ahihmanin, Kawlgalkap te'n zong mipi leh leitung lungkim nang/pak dingin in, Democracy mipi vaihawmna leh Equality Laingkokikim Belpawl Vaihawmna thu ki gen khawm ding hi, ci in Democrat teng leh Non Burman teng zol uh hi.
2008 Constitution sungah Democrats teng leh Non Burman teng khumzo le uh, mailam kum 60 val gam le lei neihsa teng, utut in zeek thei ding cih theician uh ahihmanin, Democrats leh Non Burman te up theihtheih dingin, nidang a seploh thu khenkhat semkhia ziahziah uh ahihi.
Khenkhat in Kawlgalkap te kikhel taktak, piangthak taktak uh hi, ci in siksan kician om tase kei leh, mitsi sa in umcip/umcipnuam uh hi. Khenkhat in lah mi khempeuh Kawlgalkapte thaang ah, akiat ding uh lau pih in, nakpi in tangkoko uh hi.
Bangteng hi leh, Kawlgalkap te piangthak taktak ta uh hiam? ahih kei leh Thanakhar kinuh biabua pak uh hiam? cih bel, Democrats leh Non Burman te deihnate, bangtan hong bucing sak zo uh hiam? cih thu ah kinga ding ahihi.
Tulai a Kawlgalkap te'n Democrats teng hibangin zol uh hi.
- Democrats te'n kithutuahlohna te genlo ding..
- Democrats te 2008 thukhun leh kiteelna nuai ah lut ding.
- Gennop saknop khempeuh 2008 Innpi tu'n ciang gen ding.
Cihteng hi in, Democrats te'n zong 2008 thukhun ka zui ding uh ci in khutpimek uh a, party register phangphang kik uh hi.Democrats dang te'n zong thukimpih uh hi. Galkap Innpi tu'n ciangin 2008 thukhun siahuai te puahzo nangin kahanciam ding uh hi cih thumeilet in nei uh hi.
Non Burman minam leh gam teng hibangin zol uh hi.
- Thudang ladang genma in kikap kidona teng khol phot a, hiamkham ceasefire bawlphot ding.
- Hiamkham sungin Non Burman gamte tawh khangtohlam semkhawm ding.
- Tua khit ciang Panglong bang khawmpi khat/ Panglong sang lian zaw khawmpi khat bawl ding.
Cih thubulpi 3 tah uh ahihi. Adang thu tuamtuam genkhawm,khutpimek khawm uh hangin, athu laigil leh kalbi ( process) ding pen tu a teng hilel hi. Hih kalbi process pen kum 3 sung sawt ding hi, ci in Kawlgalkap kumpi palai in Official in gen kholkhol niloh hi.
Kieu dang khat pan enleng, hih process kum 3 asawt sungin, leitung khakcipna adiakin EU leh US khakcipna kikhahkol man thei ahihi.
Ngaihsuthuai thu khat ah, hih kum 3 sungin khakcipna kikhahkol henla, Kawlgalkap kumpi pen Democrats leh Non Burmante maitang tawh leitungah mipi hong tangtuam hi leh, kum 3 zawh ciangin Democrats leh Non Burman Kawllote hong pampaih lel tam maw? cih thulauhuaipi khat om ahihi.
Banghang hiam i cih ciangin, a beisa hun kum 60 val vingveng enleng, Kawl leh Kawlgalkap te'n kamciam leh thuciam khat peuhmah zong, amaulam pan bucing sakuh khat mahmah zong tuni tan nei nailo uh hi. Kawl le kawl akinawk uh ciangin, cimawh aki sa zawzaw in Zomi leh Non Burman minam leh gamte hong konlawh pualpual uh a, tuamah bangin leitung gam tuamtuam vai ah zong, kolam ah amaute pang uh hi, cih lahnopna peuh in, khat veivei hong ngawngkawi thei uh hi.
Ahizongin hithei hong kisak uh ciangin Uimeikawi bangkik pahpah uh ahihlam, Zomi, Kachin, Karen, Shan leh Kawllo minam te'n haih loh ding thupi hi.
Tutungin zong Ui Mei hong Kawi kik hun ding tawh, geelkhol sakhol a kalsuan huai lailai ding hi. Tutung ngawngaw a khem i thuak lailai leh bel, hong pai ding kum 60 ah, sila le cimang ding bek, i maban hong omlai suak ding ahihi.
No comments:
Post a Comment