Wednesday, July 25, 2012

Meikhulo Zogam Part 5

Part 4 ah sangkah ngiat a laisinna ( Formal Education) tawh kisai them khong i kikum hi. Tutungin agal pan sinna, sang galkahna kici kawlpau khonga awaytin, English a Distance Learning/Education acih uh lam themkhong genleng ci ihi.

Distance Education a cih pen Encyclopedia, Oxford Dictionary khongah kibangci lehkhiat hiam? cihte himun ah gen dendon manlo ding hihang. Zomi atam zaw pen i dinmun kibangkim ciat pian ahihmanin, mimal kankhiatna leh zakngei theihngei sunsun pan gen zaw ding hihang cih i kizasak khol hi.

Khatvei  gilpi vak nanga na sepsep  kawm nitak khat  ( Ani mangngilh ta) na sepsep zong himah sam naven, maban khantoh zawkdeuh na ding bang khong om ding ahia? ci a, ka kan kawikawi pong leh,  migam milei ah amau gamte i theihpih/piak degree, diploma, certificate khat peuhmah kisam cih hong dawk valong hi.

Tua tawh kitonin sanglah kikah man niloh lo ding ahihciang ci in, Distance Education tuamtuam vai ka zong kawikawi hi. 

Asia pan pai mi tampite bang mah in Harvard, Stanford, MIT website khongmah ki phawkkha pongin ka thai keei hi.

Tua pan kimukhia khat ah US leh leitung university minthang khempeuh phialin, Distance Learning Program na nei ciat uh hi. Gentehna bangin Havard te'n Havard School of Extension ci in minvawh uh a, nasem kawm leh upat nunga laisinkik nuamte adingin, tua programte na nei uh hi. Tua galsinna pan azote degree pia uh a, ahihhangin bracket sungah ( Extension) cih behlap uh hi. 

Hibanga galsinna pan kingah degree te akithusim sak hiam?cih ka kanbawl leh, forum tuamtuam ah kinialna tampi na om zengzung in, Distance pan degree ngah khenkhat bang nakpang peuhmah uh hi. Harvard leh sang minthangte  tawh kisai ahihman a kinialna tam ngeingai pong hi in ka mu hi.

Banghang hiam cih leh sang minthangte genloh,Kawlgam University te a distance kahte zong amun leh amual zui a , amuaihuai leh day kahte sang nangawn a, akizang thei zaw tampi om cih i theih ciat ahihi.

Bangteng hileh Zomi context tawh genleng, sang ginalo khonga Master, Ph.D khong la a, pilna neilote  sep mah sem leltak a, hun i bei sak sang in, sang minthangte pan distance degree khat peuh lazo hileng, sialua lawmlawm lo ding ahihi.

Banghang hiam cih leh, khatvei kanasep pihte khat kiangah degree na nei hiam? ka cih leh " Nei lua kisa 2 tak nei ing, akimangna mahmah om kei" hong ci in, a ciamnuihna kasak leh a cihtakpi mah na hi pian hi. Ka company vua crane motor pi khat hawlin, atuuk akhal cih omlo, vuuknuai guahnuai ah nisim khawkim khawkiang tengah  vak kawikawi in, ka signboard bawlte uh asia om leh va puah kawikawi nenghnengh uh hi.

Harvard Extension panin siamsinna nam 200 val kisin thei a, video leh web conference tawh sinsak uh hi. Asanga kah taktakte hilh professor te mah uh zanga hilh uh hi in, nai 2 lecture khat ciang USD 2000 kim la uh hi. Computer Science bang sin ding hileng 30000 val bei tuak hi. 

Alunglut te'n hiah khenkhat ki en thei hi.

www.stanford.edu/online/courses
www.openculture.com/freeonlinecourses
www.edxonline.org
www.cls.yale.edu/distance-learning

Harvard School of Extension pen gentehna pak a igen hi in, Meikhulo Zogam part 5 a i gen leitung sang minthangte a galsinna te zong, asang minte nungah 'Extension'  Distance' ' Evening Classes' 'Continuing Education' cih bang keyword te tawh, internet search engine te pan  zong lecin, hong dawk khia phengphang ding hi.

Sang hoih leh minthangte thu igenna hi in, tualo online pan degree laktheihna bel adil aha a om cih i theih ciatsa ahihi. Khenkhat ngial bangah kawlgam pan degree atuh/fake bawlin kikah thei ziauziau in, a tuition fee piapeuh lecin, degree hong pia ding uh ahihi.

Tawlkhat kawlgam billionaire tengin Ph.D hong ngah ngeingai in,Galmang Than Shwe leh Khin Nyunt  te tawh Five Star Hotel pite ah hong ai phengphang ngei uh hi. Anung ciangin tua Ph.D pia sangte akancian uh leh, tuabang sangte atak ah khat zong na om melllo hihtuak hi.

Kawl Billionare te sang Zomi khenkhat na teizaw in,  asang  om taktakte pan degree la uh a, amau bek hiloin, adeihsakte uh bang degree luup/taih/khilai/present  lai uh hihtuak hi. Billionare Khin Shwe tepawl Ph.D ngahte bang, apuaisar Zomi khatpeuh  hoh ahihtam bang cih simsim a om ahihi.

Bangteng hileh ipu kawlpenglamte tawh kisai ciamnuih khenkhat i helh cih thu hi in, pilna siamna dangtak mahmah , sinnuam theinuam taktak te a dingin, leitung sang minthangte a kipan khawtual sangte tan ah , agal pan pilna damtui dawn theih ahi, cih agennuam i hi zaw hi.


No comments:

Follow Blog on Facebook

Wal-Mart.com USA, LLC