Monday, July 2, 2012

USDP, ADB leh Zogam Hakkol

Zogam hamsatna tawh kisai ADB in Thein Sein warning pia cih kiza hi. Tua warning tawh kisai Zomite ngaihsut huai thu khenkhat om hi.Amasa in hih thu RFA News a suak daan anuai a bang hi. 

 Zogam sunga mipite gentheih hamsatnate tawh kisai, Asia Development Bank in Kawl kumpi warning pia ci in AFP news siksan in RFA Burmese in July 01, 2012 ni in gelh hi.

RFA News ah kigelhna ah zawng leh ngauna tawh kisai a ki et ciangin, Kawlmang nuai a state te dinmun tualniam luatna in, leitung mundangte a thupiangte bangmah in, gambuaina tu'n lawh thei ding hi ci in, ADB Vice Chairman Stephen Groff in Kawlgam pan aciah zawh AFP News te kiangah gen hi.

Chin State, Rakhine leh Shan State te ah mipite nasep ding atawm banah , lo leh huan pan ann piang zah tawmlua ahihmanin, Asia Development Bank in leitung leh Asia ah azawngpen munte in ciamteh ci in RFA in gelh hi.

Lo leh huan pan ann piang zah akhang nangin,sumbul tu a sang tamzaw zatna leh gamsung gampua ah zuakhiat theih nangin kivaihawm sak thei leh bel, khangtoh nang lam-etna them bang om milmial lai sam hi ci in ADB in gen ci hi.

Atunga news tawh i etciangin abeisa thu khenkhat leh maban khenkhat mukholh theih om hi.

Zogam sung a om Chin State ah 1962-88 kikal Kawlmangpa in Tualsung Annkhingkhamna Project ( Detah Dwin Wansa Phuloneyay Simanchat) nei hi.Ahihhangin leicial tawhman acre khat 300 Kyat bek huhna pia uh ahihmanin, anngawl zenin kuama'n leicial to niloh zolo ahihmanin lawhsam ngei hi.

1988 zawh galkap direct ki-ukna hong kipat ciangin KTAP mah zawp sawm uh a, ahihhangin Chin State Zomi agriculture officer te'n nakpi in nial uh a, singgah leh nailung khawina lam deihtak aphut uh leh, galkap te'n Chin State pumpi a ding Lakh 100 budget pia uh a, Tedim losiah township dangte  kuaman mawh puakna langamlo ahihmanin, Tedim in Lahk 70 ngah in apple, coffee leh nailungkung acre 5000 pianglawh hi.

Ahihhangin Kawlgalkap colony uliante akikhek ciangin, policy zong kikhek  kawikawi a Niangteh State Project, Daidawng State Project cih peuh in, Kawl colonial regime in penglam vaihawm themthum uh ahihmanin, Chin State ah tunitan lo leh huan lam lawhci'nna  khat zong om nailo hi.

Adahhuai khat ah tu a ADB Vice Chaiman in lo leh huan lam mah hanciam bawl dinga Kawlmang warning apiak ahihi. Banghang hiam cih leh Kawlte agriculture project peuhmah tawh, Zogam ah annkhing annsa kikham ngeilo ding cih pen abeisa kum 60 val enleng kimu thei hi. Gamdang huhna om keek le zong Kawlgam tu'n ma 20% ki-eukhia khin dinga, Kawlphualpi Neipi Taw Khawpi hong kankhit teh 30 % zong Zogam hong tungto zolo ding hi. Hong tungto sunsun 30% khong zong State limneu kumpi leh anasem teng un atamzaw netum ding uh a, mipi kiangah 10 % khong bek tung in "Dai-kai" maimai lel cih ding hi. Apia te'n apiakzah vua Zogam hong khangto sa kei le u,  a netum Kawl ulian  tengin Zomi mipite ginalo ci a report ding uh a, zawng leh ngau banah Zomi te kidai lawh pikpek lai ding hi.

Chin State leh Zogambup pen lo leh huan khong tawh kikhangto zo ngeingei ding hilo hi. Tuabanah setzone/industry khong tawh zong kikhangto zo ding hilo hi, setzone hong kikoih sunsun leh zong khuak pilna kihel kikeuhlo khut nasep ( Labor Intensive Industry) kicite bek hong kikoih dinga, kihailawh tektek bek ding hi. Tuaban ah i theih dingah leitungah Industrial Revolution abeizawh sawt mahmah ta in, mite ICT leh asangzawlam vive ah paita uh hi. Agam vua alauhuai setzonete Offshoring ci in Asia gamlam khongah khin uh a, tua kikhinlak ah, adeihhuailo pente Kawlgam in la dinga, Kawlte nangawn in alaute uh Zogam ah hong paito pan ding uh hi. Korea Movies te a blood cancer/sisan kensa kici niloh pen, tangthu gelh ding atheihloh manuh hilo a, gamdang setzone te sitcianlo a, Korea gam lutnuam peuh alutsak gawpna uh pan, tui leh huih niin a cancer ngahgawp uh  a, tua thu a khawnung lahna uh hi zaw hi.

Abucing khantohna a om theih nang lampi omsun bel, Zogam pan Kawl Gamkeek Migilote  paikhia henla, Zomi te'n Kitualvaihawmna neikik in, Zomi leh Zogam tawh kituak nuntakna bawlkhiat ding ahihi.

Tua masiah bel thuthangte abat leh sumnakpi ADB te'n warning pia ahihmanin, Kawlmang Penglam Agriculture Project Hakkol pi khat,  asawtlo in kuul zen a i liangpuak ding hun tu'n hak tuak nawn lo hi. Thein Sein in Mizawng Dona ( Sinye hmuh taihphiat yay/ Poverty Eradication) cih nakgen mahmah in, aleh pai vanglak leh Zawngna dolo a Mizawng te hong dogawp khak ding hoh dahhuai  ZAWSOP hi.

No comments:

Follow Blog on Facebook

Wal-Mart.com USA, LLC