Wednesday, October 31, 2012

Emergency: Huihpi nung cianga kidal kikep daan


Tulai Kawlgam ah kumpite huihpi anung mah bangin, North America ah zong kumpi kiteelna huihpi nung kawmkal ah,  Superstorm Sandy kici khawpi guah leh huihpi kithuah in pingpavei ahihmanin, ni suahnalam state teng ah emergency kipulak in, mipi awn 66 kiimin thuak lawh uh hi. Khenkhat huihpi galtai in Refugee in om uh hi.

Huihpi guahpi cih pen tutunga kihel in, ki genkhol thei lualo hi, a nung ciang anung himai hi. Zanni tak a state governor leh administrator te'n,  mipi kiangah agen mah bangun, no leh no limtak na kikem un, tuzan sung teng bel kumpi leh vaihawm te'n, bangmah hong panpih zolo/theilo ding hi. Donghuvai khempeuh zingsang khua hong vak ciangin, panlakna kipan pan thei ding acih mah bangun, tuzanbup mipi te'n sialpi guahthuak in thuak uh hi.

Hibang hun ciangin National Hurricane Center website  vil zel hoih hi.

Tuaban ah hidaan a emergency hun hong om ciangin, anuai a bangin gamta luhek in ci in, Emergency van supply bawl site khat ahi www.beprepared.com ah kigelh hi.

Hurricane huihpi hong nung ma in:

  1. Na tai na ding lampi geel khol in. Khawtual a American Red Cross ah thu va dawp pah in. Ahih kei leh na veng a donghu pawl tawh kizom pah in. Tua hileh na kihepna ding abit pen lampi hong hilh thei ding uh hi.
  2.  Lampi koici om cih encian khol in.
  • Motor tai 20-50 tan bang hawl dingin kiging in.
  • Donghu vante ( Desaster Supply) kem khol in.
  • Datmei leh battery.
  • Battery  kizang Radio tangzang khat.
  •  Firstaid Kit kici zatui leh zaha zattawm bawm khat.
  • Donghu ann leh tui ( Emergency Foods and Water)
  • Boot khedap to mahmah .      
     3. Ganno ganta na neih leh bukna ( shelters) te ah  phallo ding uh ahihmanin, na taima in naveng ah      kan  inla, gan buukna pet shelters ah koih in.
   
      4. Na innkuan pih teng gas , tui leh mei khak daaan, palik leh kangphelhte sap daan,  leh 911 zatdaan hilh  gai in.
 
      5. Na inn tawlet (windows) teng plywood 1/2 inch sahte tawh kilhcip in.  A siktukilh pen zung 18 halta in khen in. Ahih theih leh siktukilh vang ding pen,  vatawtzang ( Drill)  tawh vut masa in. Ahih theih leh siktukilh sangin screw hoih zaw hi. Plywood pen marine plywood acihte hoih penpen hi.

      6. Na inn kianga po singkungte pan ahiang si leh keute heuhkhia khol in.

      7. Flood Insurance bawl in. Na motor hiam, inn insurance agent hiam tawh kiho inla, National  Flood Insurance Program kici Tuiciim Kitatkhiatna bawlsak in. Flood Insurance pen na bawl zawh kha khat ciang hing pan ding hi. A website pen www.floodsmart.gov hi in kumpi vaihawmna ahihi. Ahih kei leh a phone number uh 1-888-FLOOD-SMART ext.445 leh TDD#1-800-427-5593 ah contact inla bawl khol in.

       8. Homeowner Policies kici, na inn leina leh insurance ah Hurricane hanga tuikhang in asiatsakte, cover huamkha hetlo cih thei inla,  National Flood Insurance Program lut hamtang in.

       9.Donghu kizopna geel kholhsa in nei in. Innkuan sungah picingte nasep lai, naupangte sangkah lai, cih bang hi kha hamtang ahih ciangin, lauhuai khatpeuh tung ding cih nazak kholh leh, na innkuan kaikhawm pah in. Na state pualam a na tanau leh meltheihte emergency contact dingin geelkhol inla, Family Contact Person dingin nei in. Tua family contact person min pen na innkuan bup aneu alian in, a address leh phone number atheih ciat nangun limtak hilh in.

       10. Na inn kongkhak leh tawlette pingpei leh khawpiguah thuakzo dinga, koici bawl ding cih na theih nop leh www.apawood.com ah PDF tawh limtak kisim thei hi.

Atunga teng pen Hurricane tawh kisai a tu'nma a kigingkholh daan ding tawh kisai ahihi.

Atheihbeh nuam te'n anuai a resource te pan kikan beh thei lai hi.

US Department of Health and Human Service
Centers for Desease Control and Prevention
American Public Health Association

Khawpiguah khiciang panlak daan dingte:
  1.  Na radio tawh na tualsung radio (Local Radio Station)  un bang gen cih ngai den in.
  2. Miliamte leh innlak kongbianga awkkhate huh in.
  3. A nak liam luate va lawng va khin kenla, na kim nakiang pan huhna ngen in. 
  4. Kumpi Vaihawm te'n a tangko masiah nang thu in inn ciah nai kei in.
  5. Na ciah ciangin meikhau kia leh akaikhiate na muh leh power company, police leh kangphelhte kiangah ko pah in.
  6. Na innsung lut ciangin kidawm mahmah in.
  7. Tuihual in ganhing namkim lei ah seepto ahihmanin innsungah guul, ganghing tuamtuam na om thei hi.
  8. Na innsung na lut khit teh tawlet leh kongkhak khempeuh honggai inla, na innsung keu sak mengmeng in.
  9. Votkuang ( Fridge) sunga na ann koihte asia hiam cih en cian pah in.
  10. Tua khit cianin bangdang mahmah hih kenla, na inn leh asunga vansia teng, photo la mengmeng inla, na insurance company hilh pah in.  
  11. Akisap luat mahmah loh in motor hawl in vak daldal kei in. Vakloh theihloh ahih leh zong tuiciimlai lampite leh leite tawn kei in.
  12. Telephone pen emergency vaite losiah ah zangpah supsup kei in lauhuai hi.
  13. Innsung na check ciangin (i) Gas check masa pen inla, akeh hiam, agiimnam hiam na zak leh, innsung pan taikhia pah unla, innpua a gas khakna pan khak pah in, tua khit ciangin na vengte phone tawh gas company zasak pah in. Gas hong kik pen company professional te lobuang hong kik sak kei in. (ii) Electric tawh kisai wire kaai leh keh, kangnam za cihbang a om leh, main switch pan khak pah inla a companyte zasak pah in. Na Main Switch pen tuisungtum, tuikawt a  a om leh, nangthu tawh haihang in va khak  ke'nla, companyte mah zasak tanghtangh in.
  14. Tuibuk leh annbuk a nin luangkhiatna ( Sewage System) ah asia a om leh zang ke'n la,  Plumber te sam phot in puah in. Tuilawngte asiat leh zong tua tui dawn kenla puahsak masa in.
Atunga teng pen source khenkhat pan kikaikhawm pak donghulai  ahihi.

Emergency hun cianga kiging, kikep leh kivak daan bucing bel, anuai a website ah kicingtakin kikan thei hi.


Emergency Essentials/BePrepared







 

No comments:

Follow Blog on Facebook

Wal-Mart.com USA, LLC